Η NASA ζητά από αμερικανικές εταιρείες προτάσεις για εμπορικούς διαστημικούς σταθμούς που θα διαδεχθούν τον ISS

Την Παρασκευή η NASA δημοσίευσε την τελική πρόσκληση υποβολής προτάσεων (Request for Proposals) για την επόμενη γενιά εμπορικών διαστημικών σταθμών σε χαμηλή γήινη τροχιά. Η υπηρεσία ζητά από εταιρείες να σχεδιάσουν, να κατασκευάσουν, να δοκιμάσουν, να πιστοποιήσουν και να λειτουργήσουν τροχιακούς προορισμούς που θα μπορούν να προσφέρουν στη NASA ένα πλήρες πακέτο υπηρεσιών σταθμού και μεταφοράς για επανδρωμένες διαστημικές πτήσεις. Σύμφωνα με το Ars Technica, η πρόσκληση έχει έκταση 360 σελίδων και οι ιδιωτικοί σταθμοί θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ήδη από το 2030.

Ο διοικητής της NASA Jared Isaacman παρουσίασε την πρόσκληση ως μακροπρόθεσμη δέσμευση: «Έχουμε καταστήσει σαφές ότι η NASA δεν θα εγκαταλείψει ποτέ την παρουσία της σε χαμηλή γήινη τροχιά». Υποστήριξε ότι η υπηρεσία θα εξακολουθήσει να χρειάζεται ένα σημείο σε τροχιά για έρευνα, ανάπτυξη τεχνολογίας, εκπαίδευση πληρωμάτων και προετοιμασία αποστολών στη Σελήνη και τον Άρη, και ότι οι εμπορικοί σταθμοί ενδέχεται να καλύψουν αυτή την ανάγκη, επιτρέποντας στη NASA να διαθέσει περισσότερους πόρους αλλού. Δήλωσε επίσης ότι η NASA θέλει αξιόπιστα σχέδια και εταιρείες πρόθυμες να επενδύσουν και να βρουν δικούς τους πελάτες: «Η ευκαιρία είναι σημαντική, αλλά τελικά τα οικονομικά πρέπει να βγαίνουν».

Η NASA αναφέρει ότι η τελική πρόσκληση ακολουθεί μήνες συζητήσεων με τη βιομηχανία μετά την εκδήλωσή της Ignition νωρίτερα φέτος, μεταξύ άλλων δύο αιτήματα παροχής πληροφοριών (Requests for Information) τον Μάρτιο για τους τροχιακούς προορισμούς και τη μεταφορά, ένα σχέδιο πρόσκλησης υποβολής προτάσεων τον Ιούλιο, μια ημέρα βιομηχανίας και ατομικές συναντήσεις με ενδιαφερόμενες εταιρείες. Οι προτάσεις πρέπει να υποβληθούν έως τις 8 Δεκεμβρίου. Η NASA αναμένει να αναθέσει τις συμβάσεις την άνοιξη του 2027· το Ars Technica αναφέρει ότι η υπηρεσία σκοπεύει να λάβει την τελική απόφαση τον Απρίλιο.

Η υπηρεσία σχεδιάζει συμβάσεις σταθερής τιμής (firm-fixed-price), αόριστης παράδοσης/αόριστης ποσότητας (indefinite-delivery/indefinite-quantity), με πολλαπλές αναθέσεις, που θα καλύπτουν ανάπτυξη, πιστοποίηση και υπηρεσίες. Αρχικά θα επέλεγε δύο ή περισσότερες εταιρείες για πρώιμη ανάπτυξη και αργότερα θα διεξήγαγε ανταγωνιστική διαδικασία εντολής εργασιών (task order) για τον τελικό σχεδιασμό, τις δοκιμές, την αξιολόγηση, την πιστοποίηση και τις υπηρεσίες από μία ή περισσότερες από αυτές. Το Ars Technica αναφέρει ότι στους νικητές της Φάσης 1 είναι εγγυημένα τουλάχιστον 100 εκατομμύρια $, ότι η Φάση 2, που ξεκινά το επόμενο έτος, θα χρηματοδοτούσε την ανάπτυξη και πιστοποίηση των σταθμών και ότι η Φάση 3 θα αγόραζε τουλάχιστον τέσσερις αποστολές αστροναυτών της NASA στους εμπορικούς σταθμούς.

Η μεταφορά πληρωμάτων ήταν ένα από τα πιο στενά παρακολουθούμενα σημεία της πρόσκλησης, γράφει το Ars Technica. Η SpaceX διαθέτει το μόνο εν λειτουργία αμερικανικό όχημα για αυτές τις πτήσεις, έχει δηλώσει ότι σχεδιάζει να αποσύρει το Crew Dragon και δεν έχει προσφέρει θέσεις σε ιδιώτες διαχειριστές σταθμών· πριν από δύο εβδομάδες η NASA πρόσθεσε 359 εκατομμύρια $ για τις εργασίες της Boeing για την πιστοποίηση του Starliner. Σύμφωνα με τη νέα πρόσκληση, οι υποψήφιοι δεν χρειάζονται υπογεγραμμένη σύμβαση ή επιστολή πρόθεσης με πάροχο μεταφοράς, και η NASA προσφέρεται να παράσχει τη μεταφορά για τις πρώτες τέσσερις αποστολές υπηρεσιών της στους σταθμούς. Οι εκτιμήσεις τιμών της ίδιας της NASA για το 2030, αναφέρει το Ars Technica, είναι 325 εκατομμύρια $ για μια πτήση πληρώματος με τέσσερις θέσεις και 300 εκατομμύρια $ για μια πτήση φορτίου. Το Ars Technica αναμένει προσφορές από τις Axiom Space, Voyager Space και Vast Space. Ο Marshall Smith, διευθύνων σύμβουλος του σταθμού Starlab της Voyager, χαρακτήρισε τη δημοσίευση «σημαντικό ορόσημο», η Axiom Space δήλωσε ότι εξετάζει την πρόσκληση και η Vast ανέφερε ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο ενσωμάτωσης του Haven-1.