Η ESA κάνει πρόβα επιχειρήσεων ρόβερ στον Άρη με δοκιμή οκτώ ημερών του πρωτοτύπου Rosalind Franklin στην έρημο

Ένα πρωτότυπο του ρόβερ Rosalind Franklin της αποστολής ExoMars πέρασε οκτώ ημέρες τον Σεπτέμβριο διανύοντας συνολικά 220 μέτρα στην έρημο Tabernas, στη νοτιοανατολική Ισπανία, καθοδηγούμενο από μια επιστημονική ομάδα που βρισκόταν περίπου 1.200 χιλιόμετρα μακριά, όπως αναφέρει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA). Ο οργανισμός περιγράφει την άσκηση, στην οποία συμμετείχαν περίπου 100 επιστήμονες και μηχανικοί από όλη την Ευρώπη, ως πρόβα για συνθήκες που μπορεί να συναντήσει το ρόβερ όταν φτάσει στον Άρη το 2030. Το πρωτότυπο ονομάζεται Charlie.

Σύμφωνα με την ESA, η Tabernas επιλέχθηκε εν μέρει επειδή το έδαφός της μοιάζει με του Άρη. Ο πλανητικός επιστήμονας Elliot Sefton-Nash δήλωσε ότι η τοπική γεωλογία και ορυκτολογία επέτρεψαν στην ομάδα να στήσει ένα σενάριο αρκετά ρεαλιστικό ώστε να θέσει υπό πίεση τις επιστημονικές επιχειρήσεις, την ερμηνεία και τη λήψη αποφάσεων. Το Charlie κατασκευάστηκε από την Airbus, και το πρωτότυπο χρησιμοποίησε το λογισμικό καθοδήγησης, πλοήγησης και ελέγχου στο οποίο θα βασίζεται και το ίδιο το Rosalind Franklin για να φτάνει σε στόχους και να αποφεύγει κινδύνους.

Από το Κέντρο Ελέγχου Επιχειρήσεων Ρόβερ (ROCC) της ALTEC στο Τορίνο της Ιταλίας, η επιστημονική ομάδα χρησιμοποίησε εικόνες, μετρήσεις υπεδάφιου ραντάρ και φασματικά δεδομένα που έστελνε το ρόβερ για να επιλέξει τα πιο πολλά υποσχόμενα σημεία όπου θα αναζητούσε ενδείξεις ζωής, κάτι που η ESA ορίζει ως τον κύριο στόχο της αποστολής. Τα δεδομένα προέρχονταν από πρωτότυπα των οργάνων του Rosalind Franklin: τις κάμερες PanCam για μακρινές και ευρείες λήψεις, την κάμερα κοντινών λήψεων CLUPI, το φασματόμετρο Enfys και το ραντάρ διείσδυσης εδάφους WISDOM. Η ESA αναφέρει ότι τα όργανα αυτά έχουν κατασκευαστεί για να αναζητούν ίχνη αρχαίας μικροβιακής δραστηριότητας.

Ο Luc Joudrier, επικεφαλής των επιχειρήσεων του ρόβερ Rosalind Franklin, δήλωσε: «Το ρόβερ λειτούργησε άψογα». Όπως είπε, η ομάδα άφησε επίσης το Charlie να εξερευνήσει μόνο του, και την έκτη ημέρα διένυσε πάνω από 60 μέτρα χωρίς να το οδηγεί κανείς, με σφάλμα πλοήγησης κάτω από 1%. Δεν ήταν όλα απλά. Η Chiara Lombardi, μηχανικός συστημάτων του ρόβερ και της μονάδας προσεδάφισης του ExoMars, δήλωσε ότι η κλίση μιας πλαγιάς ήταν δύσκολο να εκτιμηθεί από τα δεδομένα του ρόβερ· η ομάδα επέλεξε αρχικά μια προσεκτική διαδρομή και στη συνέχεια χρησιμοποίησε έναν ψηφιακό χάρτη υψομέτρων για να επιβεβαιώσει ότι η κλίση ήταν ήπια. Η βροχή διέκοψε επίσης τις δοκιμές στην έρημο μία ημέρα, και η Lombardi είπε ότι οι ομάδες έμαθαν να αλλάζουν σχέδια και προτεραιότητες όταν συνέβαινε κάτι απρόβλεπτο.

Ενώ το ρόβερ έστελνε πίσω τη θέση του, μετρήσεις και εικόνες, οι σχεδιαστές και οι επιστήμονες στο Τορίνο εργάζονταν όλο το εικοσιτετράωρο για να προετοιμάσουν την επόμενη ημέρα, αναπαράγοντας τον τρόπο με τον οποίο προβλέπεται να λειτουργεί η πραγματική αποστολή, σύμφωνα με την ESA. Ο επιστήμονας του προγράμματος ExoMars Jorge Vago δήλωσε: «Δεν θα έχουμε την πολυτέλεια του χρόνου, οπότε πρέπει να κάνουμε κάθε ημέρα στον Άρη να μετράει». Η ESA περιγράφει τη συνολική εκστρατεία ως διάρκειας 20 ημερών, με καθημερινές μεταδόσεις δεδομένων προς τη Γη και ελέγχους τεχνολογιών και διαδικασιών σε απαιτητικό περιβάλλον. Η Airbus UK οργάνωσε τις εργασίες στην Ισπανία, το The Open University ανέλαβε το σκέλος του κέντρου ελέγχου στην Ιταλία και η Thales Alenia Space ηγείται της βιομηχανικής ομάδας της αποστολής του ρόβερ. Η επόμενη δοκιμή πεδίου, που έχει προγραμματιστεί για το καλοκαίρι του 2027, αναμένεται να είναι πιο σύνθετη, με νέες προκλήσεις που συνδέονται με το ExoMars Trace Gas Orbiter σε τροχιά γύρω από τον Άρη.