ESA oefent Mars-roveroperaties met achtdaagse woestijntest van prototype van Rosalind Franklin

Een prototype van de ExoMars-rover Rosalind Franklin reed in september acht dagen lang in totaal 220 meter door de Tabernas-woestijn in het zuidoosten van Spanje, bestuurd door een wetenschappelijk team op zo'n 1.200 kilometer afstand, meldt het Europees Ruimteagentschap (ESA). Het agentschap omschrijft de oefening, waaraan ongeveer 100 wetenschappers en ingenieurs uit heel Europa deelnamen, als een generale repetitie voor omstandigheden die de rover kan tegenkomen zodra hij in 2030 Mars bereikt. Het prototype heet Charlie.

Volgens ESA werd Tabernas onder meer gekozen omdat het terrein op dat van Mars lijkt. Planeetwetenschapper Elliot Sefton-Nash zei dat de plaatselijke geologie en mineralogie het team in staat stelden een scenario op te zetten dat realistisch genoeg was om de wetenschappelijke operaties, de interpretatie en de besluitvorming onder druk te zetten. Airbus bouwde Charlie, en het prototype draaide de software voor geleiding, navigatie en besturing waarop Rosalind Franklin zelf zal vertrouwen om doelen te bereiken en gevaren te vermijden.

Vanuit het Rover Operations Control Centre (ROCC) van ALTEC in Turijn, Italië, gebruikte het wetenschappelijke team beelden, radarmetingen van de ondergrond en spectrale gegevens die de rover doorstuurde om de meest veelbelovende plekken te kiezen om naar aanwijzingen voor leven te zoeken, wat ESA het hoofddoel van de missie noemt. De gegevens kwamen van prototypes van de instrumenten van Rosalind Franklin: de PanCam-camera's voor beelden van ver weg en brede overzichten, de close-upcamera CLUPI, de spectrometer Enfys en de grondradar WISDOM. ESA zegt dat deze instrumenten zijn gebouwd om te zoeken naar sporen van oude microbiële activiteit.

Luc Joudrier, die de roveroperaties van Rosalind Franklin leidt, zei: „De rover liep als een zonnetje.” Volgens hem liet het team Charlie ook zelfstandig verkennen, en op dag zes legde de rover meer dan 60 meter af zonder dat iemand stuurde, met een navigatiefout van minder dan 1%. Niet alles ging eenvoudig. Chiara Lombardi, systeemingenieur voor de rover en de lander van ExoMars, zei dat de steilheid van één helling moeilijk in te schatten was op basis van de gegevens van de rover; het team koos eerst een voorzichtige route en gebruikte daarna een digitale hoogtekaart om te bevestigen dat de helling flauw was. Op één dag onderbrak regen ook de woestijntests, en Lombardi zei dat de teams leerden plannen en prioriteiten aan te passen wanneer er iets onverwachts gebeurde.

Terwijl de rover zijn positie, metingen en beelden terugstuurde, werkten planners en wetenschappers in Turijn de klok rond om de volgende dag voor te bereiden, zoals ook de echte missie moet gaan verlopen, aldus ESA. ExoMars-projectwetenschapper Jorge Vago zei: „We zullen niet de luxe van tijd hebben, dus we moeten elke dag op Mars laten tellen.” ESA omschrijft de volledige campagne als een periode van 20 dagen, met dagelijkse datadownlinks en controles van technologieën en procedures in een veeleisende omgeving. Airbus UK organiseerde het werk in Spanje, The Open University verzorgde het deel van het controlecentrum in Italië en Thales Alenia Space leidt het industriële team voor de rovermissie. De volgende veldtest, gepland voor de zomer van 2027, moet complexer worden, met nieuwe uitdagingen die verband houden met de ExoMars Trace Gas Orbiter in een baan om Mars.