China stelt exportcontroles voor op 40 AI-, biomedische en zonne-energietechnologieën en start registratie vóór export

Het Chinese ministerie van Handel en het ministerie van Wetenschap en Technologie publiceerden op 2026-10-16 Aankondiging nr. 48 van 2026, waarmee een openbare raadpleging werd geopend over een conceptherziening van de Catalogus van Technologieën waarvan de Export Verboden of Beperkt is. Volgens de aankondiging zou de herziening 40 technologieën in drie gebieden toevoegen: 23 in kunstmatige intelligentie, 5 in biogeneeskunde en 12 in fotovoltaïsche techniek. Reacties kunnen worden ingediend van 2026-10-16 tot 2026-11-15. De ministeries noemen de Chinese wet op de buitenlandse handel en de Chinese regels voor technologie-import en -export als juridische grondslag.

Op AI-gebied noemt de aankondiging technologieën rond grote modellen, agents, rekenclusters en informatieverwerking. Technologieën die al tot het publieke domein behoren, bijvoorbeeld via open-sourcepublicaties of wetenschappelijke artikelen, zouden er volgens de aankondiging niet onder vallen. De biomedische posten betreffen cel- en gentherapie, kleine nucleïnezuurgeneesmiddelen en pathogene micro-organismen; voor uitgaande licentieregelingen waarbij het eigendom niet wordt overgedragen, zeggen de ministeries dat faciliterende maatregelen zoals automatische vergunningverlening van toepassing zouden zijn. De fotovoltaïsche posten omvatten de productie van polysilicium, wafers en zonnecellen, en de reikwijdte strekt zich uit tot de belangrijkste en kernapparatuur waarin die technologieën zijn belichaamd. De gedetailleerde technische reikwijdte staat in een bijlage die geen deel uitmaakte van het hier bekeken materiaal.

De catalogus onderscheidt technologieën waarvan de export volledig verboden is van technologieën waarvan de export beperkt is. TechNode Global meldde een verdeling van 14 volledige exportverboden en 26 beperkte posten onder de 40 technologieën. Volgens TechNode omvatten de voorgestelde verboden posten systemen die zelfstandig kwaadaardige code genereren of wijzigen en bepaalde kerntechnologieën voor grote modellen die zijn getraind op gevoelige nationale data, terwijl de beperkte posten AI-ondersteunde kwetsbaarheidsdetectie en technologieën rond geavanceerde modellen, agents en rekeninfrastructuur omvatten. Voor beperkte technologieën kan inzet in het buitenland volgens TechNode als export gelden, maar Chinese bedrijven die eigen cloud- of rekencentra in het buitenland exploiteren, chips in het buitenland fabriceren, gezamenlijk onderzoek doen of deelnemen aan standaardisatiewerk komen mogelijk in aanmerking voor vereenvoudigde of automatische vergunningverlening. Volgens berichtgeving van Fortune en Associated Press zouden modellen met 2 biljoen of meer parameters, of met bepaalde wereldwijd toonaangevende capaciteiten, beperkt kunnen worden, en zijn ook sommige chipontwerptechnologieën voor AI-processors en geheugenchips opgenomen. Het concept noemt geen specifieke modellen.

Los van de raadpleging legt de aankondiging een tijdelijke registratieplicht op die onmiddellijk ingaat. Vanaf de dag van publicatie tot de herziene catalogus formeel van kracht wordt, moeten technologie-exporteurs zich registreren op het technologiehandelsplatform van het ministerie van Handel voordat zij een in de bijlage genoemde technologie exporteren. Exporten die al zijn begonnen maar nog niet zijn afgerond, vallen binnen de registratieplicht. De aankondiging noemt de gedekte situaties: overdracht van technologie-eigendom naar het buitenland, zoals het overdragen van intellectueel eigendom; het in licentie geven van binnenlandse technologie voor gebruik in het buitenland; een wijziging van de eigenaar of feitelijke zeggenschapshouder van een binnenlandse technologie naar een buitenlandse entiteit; en andere gevallen die het ministerie per kennisgeving aanwijst. Registraties moeten basisgegevens bevatten over exporteur en ontvanger, het land of de regio van bestemming, de technologie en het beoogde gebruik, en de verwachte exportwaarde. TechNode merkte op dat registratie iets anders is dan het verkrijgen van definitieve goedkeuring onder de voorgestelde catalogus.

Een woordvoerder van het ministerie van Handel noemde de maatregelen in een verklaring noodzakelijk en wees onder meer op de nationale veiligheid, aldus Fortune en Associated Press, volgens wie de verklaring de veiligheidsondergrens wil versterken, misbruik en oneigenlijk gebruik wil voorkomen en AI onder menselijke controle wil houden. TechNode meldde de verklaring van het ministerie dat geen specifiek land, regio of entiteit wordt geviseerd en dat de meeste AI-technologieën vrij exporteerbaar zouden blijven; toegang tot diensten via API's, websites, apps of software-as-a-service zou doorgaans niet als export van grote-modeltechnologie gelden zolang geen beperkte technologie van eigenaar wisselt. Fortune en AP plaatsten het voorstel in de context van een verhevigende technologiewedloop met landen waaronder de VS, en merkten op dat door de VS geleide beperkingen China de voorbije jaren de meest geavanceerde AI-chips en de apparatuur om die te maken hebben onthouden, en dat het concept kwam terwijl beide landen vorderden in gesprekken over AI-veiligheid en een meldmechanisme voor incidenten. Lian Jye Su, hoofdanalist bij Omdia, zei volgens Fortune en AP dat de stap valt te lezen als reactie op westerse soevereiniteitseisen voor sleuteltechnologieën; Gary Ng, senior econoom bij Natixis, zei dat toegang tot technologie steeds gefragmenteerder wordt. De definitieve catalogus kan na de raadpleging nog veranderen.