NASA: Orion ısı kalkanı, ayrıntılı uçuş sonrası incelemeye göre Artemis II'de beklendiği gibi performans gösterdi

NASA, 15 Ekim'de yayımladığı bir güncellemede, Artemis II'den dönen Orion uzay aracının ısı kalkanına ilişkin ek mühendislik analizinin, termal koruma sisteminin beklendiği gibi çalıştığını gösteren ilk verileri doğruladığını söyledi. Astronotların Orion'da uçtuğu ilk görev olan bu uçuş, dört mürettebat üyesini Ay'ın çevresinde dolaştırdı ve 10 Nisan 2026'da San Diego açıklarında Pasifik Okyanusu'na iniş yaparak geri getirdi. NASA'nın buna eşlik eden bir görsel makalesi, kapsülün inişinden kısa süre sonra ABD Donanması dalgıçlarının çektiği su altı ısı kalkanı fotoğraflarını gösterdi.

NASA'ya göre Orion dönüşü sırasında ses hızının 39 katına ulaştı ve en yüksek ısınma anında 4.000 Fahrenheit derecenin üzerindeki dış sıcaklıklarla karşılaştı; kabin ise 70'lerin ortasındaki Fahrenheit derece aralığında kaldı. Ajans, uzay aracının planlanan giriş arayüzüne (entry interface) 192 feet'lik mesafe içinde ulaştığını ve öngörülen iniş noktasından 0,59 mil uzağa indiğini söyledi.

Bu sonuç, NASA'nın ısı kalkanının kömürleşmiş malzeme kaybettiği mürettebatsız Artemis I uçuşunun ardından yaptığı değişiklikleri izliyor. Ajans, Ames Araştırma Merkezi'ndeki ark jet (arc jet) testlerine dayanarak Orion'un atmosfere giriş ile denize iniş arasında kat edebileceği azami yer izi mesafesini (downrange) kısalttı; amaç, kalkanın Artemis I sorunuyla ilişkilendirilen sıcaklık aralığında geçirdiği süreyi azaltmaktı. NASA bunun çatlamayı ve kömürleşmiş malzeme kaybını on kat azalttığını söyledi: mühendisler Artemis II kalkanında çeşitli boyutlarda dokuz kömürleşmiş malzeme kaybı noktası bulurken Artemis I'de bu sayı 103'tü. Kalkan 186 ayrı Avcoat bloğundan oluşuyor ve NASA, 1.300 seramik karoyla kaplı arka gövdenin (backshell) de beklendiği gibi performans gösterdiğini, pencereler, havalandırma delikleri, iticiler ve yan kapak çevresindeki contalarda aşırı ısınma belirtisi bulunmadığını söyledi.

Değerlendirme tamamlanmış değil. NASA, ekibinin kalkan yüzeyinin lazer taramalarını yaptığını ve ne kadar malzemenin aşındığını belirlemek için bunları uçuş öncesi ölçümlerle karşılaştırdığını, sonuçların ardından tahminlerle kontrol edileceğini söyledi. Kalkan, Alabama'nın Huntsville kentindeki Marshall Uzay Uçuş Merkezi'ne taşındı; burada numune çıkarma ve iç röntgen taramaları Ağustos'ta başladı. NASA, numune almanın malzeme testleri ve termal analizle birlikte uzun vadeli ısı kalkanı geliştirmesini desteklemek üzere devam ettiğini söyledi. Gelecek yıl alçak Dünya yörüngesinde planlanan Artemis III için ajans, ısı kalkanı tasarımının Avcoat bloklarının tekdüze ve tutarlı bir geçirgenliğe sahip olması için yükseltildiğini söyledi.

Isı kalkanı uçuştan önce de mercek altındaydı. Ars Technica geçen ay, NASA'nın Artemis II kalkanını değiştirmeden uçurup bunun yerine yeniden giriş rotasını değiştirme tercihinin tartışmasız olmadığını ve Artemis I sonrası analizin Avcoat malzemesinin gazları dışarı atamadığını, hapsolan bu gazların çatlamaya yol açtığını ortaya koyduğunu bildirdi. Ars'a göre bir Havacılık ve Uzay Güvenliği Danışma Paneli (Aerospace Safety Advisory Panel) toplantısında panel üyesi Paul Hill kalkanın durumunu “son derece tatmin edici” olarak nitelendirdi ve yaklaşık dokuz kömürleşmiş malzeme kaybı bölgesinden söz etti. Hill ayrıca bir ödünleşime dikkat çekti: Revize edilen profil, hava koşulları değiştiğinde planlamacıların uygun bir iniş bölgesi bulmasına yardımcı olan Orion'un yer izi mesafesi (downrange) kapasitesini azalttı. Hill, Artemis III ve sonrası için daha geçirgen bir Avcoat malzemesinin çok daha büyük bir yer izi mesafesi kapasitesini geri kazandırması gerektiğini söyledi.