Η γερμανική κυβέρνηση εγκρίνει νομοσχέδιο για την ψηφιακή βία που καλύπτει deepfakes, ψεύτικους λογαριασμούς και stalking μέσω GPS

Το γερμανικό ομοσπονδιακό υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου νομοσχέδιο που αποσκοπεί στην ενίσχυση της προστασίας από την ψηφιακή βία, σύμφωνα με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Το νομοσχέδιο προέρχεται από το ομοσπονδιακό υπουργείο Δικαιοσύνης υπό τη Στεφανί Χούμπιχ (SPD) και έχει δύο σκέλη: τροποποιήσεις του ποινικού κώδικα που κλείνουν όσα η κυβέρνηση αποκαλεί κενά στην ποινική ευθύνη, και έναν νέο νόμο για την προστασία από την ψηφιακή βία που διευκολύνει τα θύματα να κινηθούν αστικά κατά παραβιάσεων δικαιωμάτων στο διαδίκτυο. Πρόκειται ακόμη για σχέδιο του υπουργικού συμβουλίου: σύμφωνα με το tagesschau, η ομοσπονδιακή Βουλή (Bundestag) δεν έχει ακόμη αποφασίσει. Η Χούμπιχ παρουσίασε ένα πρώτο σχέδιο τον Απρίλιο· το netzpolitik.org αναφέρει ότι η εκδοχή του υπουργικού συμβουλίου έγινε έκτοτε αυστηρότερη σε αρκετά σημεία.

Στο επίκεντρο του ποινικού σκέλους βρίσκεται ένα νέο αδίκημα για τη μη εξουσιοδοτημένη δημιουργία και διάδοση προσωπικών εικόνων, όπως σεξουαλικοποιημένα deepfakes ή προσωπικές εικόνες που κοινοποιούνται για εκδίκηση. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, δεν έχει σημασία αν αυτό συμβαίνει δημόσια ή ιδιωτικά ούτε αν το υλικό είναι πραγματικό ή παραγόμενο από υπολογιστή. Η λήψη ηδονοβλεπτικών εικόνων γυμνού σε χώρους ανοιχτούς στο κοινό, όπως σάουνες ή παραλίες γυμνιστών, θα γινόταν επίσης αξιόποινη· το netzpolitik.org σημειώνει ότι ο ισχύων νόμος καλύπτει μόνο την κρυφή βιντεοσκόπηση γυμνού σε ειδικά προστατευόμενους χώρους, κάτι που εξαιρεί δημόσιες σάουνες, αποδυτήρια και παραλίες. Θα καλύπτονταν επίσης κρυφές λήψεις που στοχεύουν ευαίσθητα σημεία του σώματος καλυμμένα με ρούχα, όταν το υλικό είναι σαφώς σεξουαλικοποιημένο, για παράδειγμα μέσω ζουμ, λαμβάνοντας υπόψη το πλαίσιο, όπως μια συσκευή κρυμμένη κάτω από ένα τραπέζι.

Η εκδοχή του υπουργικού συμβουλίου πηγαίνει πιο μακριά από το σχέδιο του Απριλίου, αναφέρει το netzpolitik.org. Η κατοχή και η εν γνώσει πρόσβαση σε βίντεο που δείχνουν βιασμό θα αποτελούσαν ποινικό αδίκημα, με ποινή φυλάκισης έως τριών ετών ή χρηματική ποινή. Η διατήρηση ψεύτικων λογαριασμών στο όνομα άλλου προσώπου ή η διάδοση deepfakes και παρόμοιου περιεχομένου που υποδύεται κάποιον θα ήταν αξιόποινη όταν μπορεί να βλάψει σοβαρά τη φήμη του προσώπου αυτού. Το νομοσχέδιο περιγράφει επίσης σαφέστερα στο ποινικό δίκαιο το cyberstalking, δηλαδή την επαναλαμβανόμενη και επίμονη μη εξουσιοδοτημένη παρακολούθηση ενός προσώπου, για παράδειγμα τον εντοπισμό της θέσης του με συσκευές εντοπισμού GPS.

Στο αστικό σκέλος, όσοι στοχοποιούνται στο διαδίκτυο, για παράδειγμα με προσβολές, θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν δικαστική απόφαση που υποχρεώνει πλατφόρμες και παρόχους πρόσβασης στο διαδίκτυο να αποκαλύψουν στοιχεία όπως το όνομα, την ημερομηνία γέννησης, τη διεύθυνση και τη διεύθυνση email του προσώπου πίσω από έναν λογαριασμό, εφόσον χρειάζονται για αξιώσεις αποζημίωσης, σύμφωνα με την κυβέρνηση. Κατά το netzpolitik.org, το αίτημα θα υποβαλλόταν σε περιφερειακό δικαστήριο, και το δικαίωμα καλύπτει πλέον και υπηρεσίες ανταλλαγής μηνυμάτων όπως WhatsApp, Telegram και Signal, όπου προσφέρουν ομαδικές συνομιλίες. Νέο στην εκδοχή του υπουργικού συμβουλίου είναι το δικαίωμα αφαίρεσης μεμονωμένων παράνομων αναρτήσεων με δικαστική απόφαση, ακόμη και όταν ο κάτοχος του λογαριασμού είναι άγνωστος· αυτό δεν συνδέεται πλέον με τη χωριστή δυνατότητα αναστολής ενός λογαριασμού. Τα δικαστήρια θα μπορούσαν ακόμη να μπλοκάρουν λογαριασμούς για εύλογο διάστημα μετά από σοβαρές παραβιάσεις, ιδίως ποινικά κολάσιμες δηλώσεις, όταν αναμένονται κι άλλες, αλλά η κυβέρνηση λέει ότι ο πήχης τίθεται ψηλά για την προστασία της ελευθερίας της έκφρασης.

Το νομοσχέδιο συνδέεται επίσης με την επαναφορά της διατήρησης δεδομένων, αναφέρει το netzpolitik.org. Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση που παραθέτει το μέσο, πλατφόρμες και πάροχοι πρόσβασης θα μπορούσαν να υποχρεωθούν να διαφυλάξουν δεδομένα που ήδη διαθέτουν για ύποπτους δράστες, μεταξύ αυτών διευθύνσεις IP αποθηκευμένες προληπτικά. Ξεχωριστό νομοσχέδιο του ίδιου υπουργείου θα απαιτούσε τη διατήρηση διευθύνσεων IP για ένα αναμενόμενο διάστημα τριών μηνών· η υποχρεωτική διατήρηση δεδομένων έχει ανασταλεί στη Γερμανία από το 2017. Μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ένωσης της βιομηχανίας διαδικτύου eco χαρακτήρισε δυσανάλογη την αναίτια αποθήκευση IP για τρεις μήνες, ενώ η Χούμπιχ είπε ότι η αποθήκευση διευθύνσεων IP αποτελεί μέρος της προστασίας των ανθρώπων από την ψηφιακή βία.